दरबार हत्याकाण्ड किन रहस्यमै राखिनुका कारणहरु ! (भिडियो सहित)

ENGLISH

दरबार हत्याकाण्ड किन रहस्यमै राखिनुका कारणहरु ! (भिडियो सहित)

यादव देवकोटा

2 June, 2018 | Sandeep Bhattarai | 3190 Views | comments

- यादब देवकोटाआज जेठ १९ गते । सारा नेपालीलाई स्तब्ध पार्दै शोकमा डुबाएको दिन, नेपालको आधुनिक राजनीतिक इतिहासमा अत्यधिक लोकप्रिय राजा वीरेन्द्रको वंश विनाश भएको दिन, नेपाली राष्ट्रियता र स्वाभिमानको हत्या भएको त्यो कालो दिन ।

२०५८ साल जेठ १९ गते शुक्रबार नारायणहिटी राजदरबारमा चलिरहेको पारिवारिक भोजमा विश्व हल्लाउने गरी भएको त्यो हत्याकाण्ड अहिले पनि रहस्यमय नै छ । घटना तत्कालीन युवराज दीपेन्द्रले गराएको छानबिन समितिको निष्कर्ष रह्यो, तर नेपाली जनता यो मान्न तयार छैनन् । यो षड्यन्त्रात्मक हत्याकाण्ड लुकाउन खोजिएको भनिन्छ ।

दरबार हत्याकाण्ड कसले रच्यो ? यसको उद्देश्य के थियो । धेरैको आआफ्नै तर्क छ । तर्क आआफ्नो आस्था अनुसार छ । वस्तुनिष्ठ तर्क वा विश्लेषण कसैको पनि छैन । राज्यले पनि यो घटनाको सत्यतथ्य पत्ता लगाउनुपर्ने दायित्व सम्झेको छैन । राजा वीरेन्द्रको वंशविनाशपछि नयाँ राजाका रुपमा ज्ञानेन्द्र गद्दीमा बसे । तर, उनीमाथि नै आरोपका औंला तेस्र्याइयो । दरबार हत्याकाण्डपछि नेपालमा राजतन्त्र अन्त्यको विजारोपण त भयो । राजा ज्ञानेन्द्रको आफ्नै कर्म र बाहिरी शक्तिको जोड यसमा थियो । यसैकारण मुलुक बाह्य हस्तक्षेपको शिकार भयो ।

भारतले नेपालबाट उसले भनेको जस्तो भएन भने केसम्म गर्छ भन्ने उदाहरण त संविधान जारी भएपछि लगाएको नाकाबन्दी र विश्वभरि नेपालको संविधानले विभेद गरेको भन्दै प्रचारमा उत्रिएको घटनाले नै देखाउँछ । राजा महेन्द्रदेखि वीरेन्द्र अनि छोटो कार्यकालमा ज्ञानेन्द्रले भारतीय हैकमका बिरुद्ध लडेकै हुन् । ज्ञानेन्द्रले पनि भारतको कुरा मानेका भए १२ बुँदे दिल्ली सम्झौता हुने नै थिएन भन्नेहरु अहिले पनि कलम चलाइरहेका छन् ।

राजा वीरेन्द्र विदेशीको गुलाम भएर बस्नुभन्दा आफ्नै जनतालाई अधिकार दिएर संविधानभित्र बस्नु जाति भन्दै प्रजातन्त्र दिएका स्व. राजा वीरेन्द्र नेपाली जनतामाझ अत्यन्त लोकप्रिय थिए । भारतीयलाई नागरिकताा दिने विधेयक अस्वीकृत गर्नु, भारतले भुटानको हैसियतमा बस्न गरेको प्रस्ताव अस्वीकार गर्नु वीरेन्द्रको देशभक्तिपूर्ण निर्णय थियो ।

राजा वीरेन्द्र राष्ट्रिय स्वाधीनताका पक्षमा दृढ थिए । भारतीय प्रभुत्ववादविरूद्ध प्रशंसायोग्य अडान लिएका कारण नेपाली जनताले गर्वका साथ लिने नाम हो । राष्ट्रियताप्रतिको वीरेन्द्रको अडान इतिहासले सधैं सम्झनेछ । राजा वीरेन्द्रले भारतीय आक्रामकताको सामना गरेर नेपाललाई पटकपटक जोगाएका छन् । वीरेन्द्र राजा बन्नेबित्तिकै तिब्बती खम्पाहरू विरूद्ध सैन्य कारबाही गरे, जसबाट भारत–अमेरिका दुवै चिढिए । चीनले सबभन्दा निकटको मित्र ठान्यो वीरेन्द्रलाई । अनि राजपरिवार र भारतको तत्कालीन सत्तारूढ गान्धी परिवारबीच कहिल्यै विश्वासको सम्बन्ध रहेन ।

यही तिक्ततापूर्ण सम्बन्धकाबीच तत्कालीन सरकारले २०४५ सालमा चीनबाट विमानभेदी अस्त्रहरू ल्याएपछि भारतले नाकाबन्दी नै लगाइदियो । यो नाकाबन्दी पञ्चायत विरोधी जनआन्दोलनको जग बन्यो र भारतले समर्थन गर्यो । आन्दोलन मत्थर बनाउन दरबारलाई भुटानको हैसितमा रहने शर्तसहितको सम्झौताको मस्यौदा पठायो । त्यसमा हस्ताक्षर गरेको भए नेपाल भुटानको हैसियतमा पुग्थ्यो र आजसम्म राजतन्त्रको निरन्तरता हुनसक्थ्यो होला । तर, राजा वीरेन्द्रले त्यो काम गरेनन् । यसमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री मरिचमान सिंहको भूमिका पनि अहम् छ । राजा वीरेन्द्र र प्रधानमन्त्री मरिचमानले नेपाललाई भारतको अघोषित उपनिवेशष बन्नबाट जोगाए, जनआन्दोलनको भावनाअनुरूप राष्ट्रिय शक्तिहरूसँगै सम्झौता गरेर बहुदलीय प्रजातन्त्रको घोषणा गरे ।

 

भारतीय प्रभुत्ववादविरूद्ध प्रशंसायोग्य अडान लिएका कारण नेपाली जनताले गर्वका साथ लिने नाम हो । राष्ट्रियताप्रतिको वीरेन्द्रको अडान इतिहासले सधैं सम्झनेछ । राजा वीरेन्द्रले भारतीय आक्रामकताको सामना गरेर नेपाललाई पटकपटक जोगाए

यी र यस्ता काम र अडानहरूका कारण राजा वीरेन्द्र नेपालीको मानसपटलमा सधैं चिरस्मरणीय रहेका छन् । तर प्रश्न यी राजाको परिवारकै वंश विनाश गर्ने को हो ? के छानबिन समितिले भनेजस्तै नशाको सुरमा दीपेन्द्रले नै त्यो हत्याकाण्ड मच्चाएका थिए वा बाहिरी शक्तिको हात थियो ? यो रहस्य कुनै न कुनै दिन अवश्य सार्वजनिक होला ?

हत्याकाण्डमा तत्कालीन राजा वीरेन्द्रसहित राजपरिवारका १० जनाको हत्या भएको थियो । हत्यामा तत्कालीन राजा वीरेन्द्र, रानी ऐश्वर्य, अधिराजकुमार निराजन, अधिराजकुमारीहरू श्रुति, शान्ति राज्यलक्ष्मी सिंह, शारदा राज्यलक्ष्मी शाह, शाहज्यादी जयन्ती राज्यलक्ष्मी शाह, कुमार खड्गविक्रम शाह र धीरेन्द्र शाहको हत्या भएको थियो । घटनामा कोमल शाह, शोभा शाही, कुमार गोरखशमशेर र केतकी चेस्टर घाइते भएका थिए ।

यो घटनाको छानबिनन समितिले सबैको हत्या गरिसकेपछि तत्कालीन युवराज दीपेन्द्रले आत्महत्या गरेको प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको थियो र हत्याको कारण दीपेन्द्र र देवियानी राणाबीचको प्रेम सम्बन्धलाई विवाहमा परिणत गर्न राजा वीरेन्द्र र रानी ऐश्वर्यको असहमति रहेको बताइन्छ । यो घटना जति रहस्यमय छ यसभित्र अनेक षड्यन्त्र लुकेको आशंका अहिले पनि कायमै छ । जवसम्म हत्याकाण्डको यथार्थ विवरण सार्वजनिक हुँदैनन तबसम्म यस्ता आशंका र तर्कहरू चलिनै रहनेछन् ।

दरबार हत्याकाण्डपछि वीरेन्द्रका माइला भाई ज्ञानेन्द्र राजा बनेपछि उनीमाथि नै हत्याको आरोप नियोजित रुपमा लगाइयो । शाहवंशीय राजतन्त्रको निरन्तरताको क्रमभंग भएको त्यो घटनापछि नेपालको राजनीतिमा उथलपुथल नै आयो । मुलुकमा गणतन्त्रको बीउ रोपियो, माओवादी विद्रोह शान्तिमा परिणत भयो । १९ दिने जनआन्दोलनपछि राजा ज्ञानेन्द्रले विघटित प्रतिनिधिसभा पुनःस्थापना गरे । त्यही प्रतिनिधिसभामा माओवादीका सांसद मनोनित भए अनि “प्रतिनिधिसभा घोषणा”मार्फत राजाका अधिकार कटौती गरिए । राजा नाम मात्रका भए । त्यसपछि संविधानसभा निर्वाचन भयो र २०६५ साल जेठ १५ गते बसेको संविधानसभाको पहिलो बैठकले नेपालमा गणतन्त्रको घोषणा गर्यो ।

वीरेन्द्रको वंश विनाशपछि राजा भएको ज्ञानेन्द्रले जनअभिमतको सम्मान गर्दै राजगद्दी त्यागे शान्तिपूर्वक । उनले कुनै आलटाल गरेनन् । तर, जाँदा जाँदै उनले आफूमाथि लागेको हत्याको आरोपको खण्डन गरे । २०६५ जेठ २९ गते नारायणहिटी छाड्नुअघि १५ मिनेट लामो लिखित मन्तव्यबाट ज्ञानेन्द्रले वीरेन्द्रको वंशनाशमा आफूमाथि लागेको आरोपको खुला खण्डन गरे ।

 

राजा वीरेन्द्रले भारतीय आक्रामकताको सामना गरेर नेपाललाई पटकपटक जोगाएका छन् । वीरेन्द्र राजा बन्नेबित्तिकै तिब्बती खम्पाहरू विरूद्ध सैन्य कारबाही गरे, जसबाट भारत–अमेरिका दुवै चिढिए ।

उनले भने– “राजदरवारमा मेरो पूजनीय दाजु भाउजु लगायत आफ्ना आत्मीय परिवारको विभत्स विनाश भएको र ती आदरणीय परिवारको शवमा आँसु बगाएर मन हलुका पार्ने मौका समेत पाउन नसक्ने परम्परा र कर्तव्यको जन्जिरमा बाँच्न विवश मेरो अन्तरवेदना शब्दमा व्यक्त गर्न सक्दिनँ” ।

त्यतिबेला राजपरिवारलाई चारैतिरबाट प्रहारको निशाना बनाइएको थियो । अनि निकै दुःखी हुँदै ज्ञानेन्द्रले भने– “सो अवस्था र घटनालाई लिएर कतिले अत्यन्त निर्दयितापूर्वक आफू र आफ्नो परिवारमाथि लगाएको कठोर आरोप र लाञ्छनालाई सहनुवाहेक न त कुनै उपाय नै थियो, न त हाम्रो तर्फबाट बोलिदिने कोही थिए । तत्कालीन परिस्थिति र घटनाबाट फाइदा उठाउन र म र मेरो परिवारप्रति पूर्वाग्रही भै विभिन्न माध्यमबाट बदनाम गर्ने काम निरन्तर भैरह्यो । जुन मेरा लागि अति दु:खदायी थियो र छ पनि ।”

राजपरिवार

वीरेन्द्रको वंश विनाशको पाटोलाई लिएर गरिने अनेक विश्लेषणका पछाडि कति दम छ त्यो यसै भन्न सकिन्न । तर, घटनाको सूक्ष्म र गम्भीर अनुसन्धान भने भएको छैन र आज गणतन्त्र नेपालमा राजतन्त्रको त्यो कहालिलाग्दो घटनाको छानबिन हुनुपर्ने औचित्य जिम्मेवारहरुले ठानेकै छैनन् । यस्ता लोकप्रिय राजा र उनको परिवारको विनाश नशाको सुरमा युवराजले नै गरेको हो भनेर पत्याउन अहिले पनि कोही तयार छैनन्, तर घटनाको सत्यतथ्य बाहिर नआउँदासम्म केही भन्न सकिन्न ।

अन्त्यमा राजा वीरेन्द्रसहित उनको परिवारप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली !

भिडियो-

तपाईले न्युज एनआरएन डट कमको ' एन्ड्रोईड एप्स ' डाउनलोड गर्नसक्नु हुनेछ | हामी सामाजिक संजाल फेसबुक ट्वीटरमा पनि छौं |

प्रतिकृया

LATEST NEWS

‘’ग्रेट लभ’’ मार्फत डेब्यू गर्दै शाश्वत श्रेष्ठ

पहिलो महिला चलचित्र निर्देशक तथा निर्देशक समाजकी अध्यक्ष सुचित्रा...

प्रवासी नेपाली मञ्च अमेरिकाको दोश्रो राज्य भेला नयाँ कार्यसमिती चयन गर्दै सम्पन्न

प्रवासी नेपाली मञ्च अमेरिकाको  दोश्रो कोलोराडो राज्यको भेलाले नयाँ कार्यसमिती...

विश्वकप

विश्वकपमा आज हुने तीन खेल

रसियामा जारी फिफा विश्वकप फुटबल २०१८ अन्तर्गत आज (आइतबार)...

नेपालको बजेट बारे हङकङमा अन्तरक्रिया

नेपाल च्याम्बर अफ कमर्स हङकङले नेपालको बजेट बारे अन्तरक्रिया...

MOST POPULAR

सन्दीप लामिछाने

दिल्लीले सन्दीपलाई खेलाउन हैन सोसल साइटबाट व्यापार गर्न खोज्दैछ (भिडियो सहित)

विश्वभरका क्रिकेटप्रेमीहरुका लागि आकर्षक प्रतियोगिताका रुपमा रहेको इण्डियन प्रिमियर...

सन्दीप

दोस्रो खेलमा पनि सन्दीपले लिए विकेट : खेलको स्टाइलिस खेलाडी चुनिए(भिडियो सहित)

नेपाली क्रिकेटका लेग स्पिनर सन्दीप लामिछानेले दोस्रो खेलमा पनि...

सोनिका रोकायाको ‘आगो आगो ‘ बजारमा

सोनिका रोकायाको अभिनयमा पछिल्लो समय एक पछि अर्को सुपर...

bus-from-kathmandu-to-dhaka

ढाकाबाट काठमाडौंका लागि छुटे दुई बस

ढाका: बंगलादेशको राजधानी ढाकाबाट काठमाडौंका लागि दुई यात्रु बस...

पर्यटनमन्त्री अधिकारीको पहिलो निर्णय : निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई तीव्रता दिइने

राष्ट्रिय गौरवको आयोजना बहुप्रतिक्षित निजगढ दोस्रो अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणले...

फिल्म ‘यात्रा : अ म्युजिकल भ्लग’ को छायांकन सुरु

फिल्म ‘यात्रा : अ म्युजिकल भ्लग’ को छायाँकन सुरु...

FACEBOOK